EGE BÖLGESİ

Yerşekilleri

Bölgedeki yer şekillerinin bir kısmı yer kabuğu hareketleri ile oluşan (Orojenez-Dağ oluşumu) kırılmalarla meydana gelmiştir. Kırılma yerlerinde yükselen yerler Horst (dağ), çöken yerler de Graben'i (çöküntü ovası) oluşturmuştur. Horst ve graben oluşumunun en fazla olduğu bölgemizdir Horstlar Kaz Dağı, Madra Dağı, Yunt Dağı , Bozdağlar, Aydın Dağları ve Menteşe Dağları’dır. Grabenler Bakırçay, Gediz, K.Menderes ve B.Menderes’tir. Bölgenin batısında dağlar kıyıya dik uzanmıştır. Bunun sonucunda; •Girinti-çıkıntı fazladır. Bir çok koy ve körfez oluşmuştur. Körfezler; Edremit, Dikili, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük ve Gökova’dır. •İç kesimlere ulaşım kolaydır. Limanların hinterlandı (ard bölgesi) geniştir. •Deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulabilir. •Kıta sahanlığı (kıyıdan 200 m derinliğe kadar olan deniz) geniştir. •Enine kıyı tipi oluşmuştur (Edremit-Kuşadası kıyıları). Ege Denizi’ne dik uzanan dağlar arasındaki çöküntü ovalarından denize ulaşan akarsular döküldükleri yerde delta ovaları oluştururlar. Bunlar; Bakırçay,Gediz (Menemen), Büyük ve Küçük Menderes Delta ovalarıdır. Bölgenin güney batısında (Menteşe yöresinde) dağların uzanışı değişmiştir. Dağlar burada K.Batı - G.Doğu yönlüdür. Bu kıyılarda akarsu vadilerinin deniz suları altında kalması sonucu oluşan kıyı tipine Ria tipi kıyılar denir. Bölgede fay hatları fazla olduğundan deprem ihtimali fazladır Manisa- Kula çevresinde volkanizma ile oluşmuş küçük koniler vardır. İç kesimlerde yükselti artmakta ve dağların doğrultusu değişmektedir. Burada en önemli yüksek düzlük Yazılıkaya Platosu’dur. Bölgenin başlıca akarsuları  Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes akarsularıdır. Bu akarsular İç Batı Anadolu dağlarından doğar ve çöküntü ovalarından geçerek Ege Denizi’ne dökülür. Yatak eğimleri az olduğundan akarsularda  menderes  olayının en fazla görüldüğü bölgemizdir.   Başlıca gölleri Marmara ve Bafa( Çamiçi) gölleridir. Bu göller oluşum bakımından alüvyon set gölüne örnektir. Bölgede ayrıca Gediz’de Demirköprü, B.Menderes üzerinde Kemer ve Adıgüzel baraj gölleri vardır.

İklim ve Bitki Örtüsü

Bölgenin batısında olan iklim Akdeniz İklimi görülür.  Dağların uzanışından dolayı bu iklimin etki alanı iç kesimlere (100-150 km) kadar genişlemiştir. Bölgenin iç ve yüksek kesimlerinde Karasal İklim hakimdir. Bölgede güneyden kuzeye enlemin etkisiyle, batıdan doğuya doğru yükseltinin etkisiyle sıcaklıklar azalır. Akdeniz ikliminin etkili olduğu yerlerde kışlar ılık ve yağmurlu iken, karasal iklimin görüldüğü yerlerde kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Akdeniz ikliminin etkili olduğu yerlerde kışlar ılık ve yağmurlu iken, karasal iklimin görüldüğü yerlerde kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.

Nüfus ve Yerleşme

Ege Bölgesi yaklaşık 9,3 milyon nüfusu ile nüfus bakımından üçüncü sıradadır. Nüfus yoğunluğu (109,4 kişi/km²) Türkiye ortalamasının üzerindedir. Coğrafi Bölge Nüfus Gerçek Alan (km²) Yoğunluk (kişi/km²) Marmara 20 724 950 67 306 308 İç Anadolu 11 327 675 163.057 69,9 Ege 9 299 322 93.139 109,4 Akdeniz 9 024 884 122.927 73,9 Karadeniz 7 462 451 143.537 51 G. Doğu Anadolu 6 636 391 59.176 108,8 Doğu Anadolu 6 110 583 165.436 35,7 Türkiye 70 586 256 814 578 86,6 Marmara Bölgesi'nden sonra en fazla göç alan bölgemizdir. Yaz döneminde bölgenin batısında turizm ve tarım işçi göçünden dolayı da mevsimlik  nüfus artışı görülür. Önemli yerleşim merkezlerinin çoğu kıyılarda ve verimli tarım alanlarının bulunduğu akarsu vadilerinde toplanmıştır.  İç kesimlerde nüfus seyrektir. Sebepleri; iklimin karasal olması, sanayinin gelişmemesidir. Kıyıda Menteşe yöresi yer şekillerinin engebeli olmasından dolayı seyrek nüfuslanmıştır.

Tarım ve Hayvancılık

Bölgenin batısında bulunan verimli tarım alanlarında iklim şartları da elverişli olduğu için ticari tarım ürün çeşitliliği fazladır. Yetiştirilen ürünler; ZEYTİN Bölgenin batısındaki çöküntü ovaları ve kenarlarında tarımı yapılabilmektedir. En fazla Edremit-Ayvalık-Burhaniye çevresinde yoğunluk kazanmıştır. ÜZÜM Manisa, İzmir ve Denizli çevresinde üretilen çekirdeksiz üzümler kurutulmaktadır. Önemli ihracat ürünümüzdür. İNCİR En fazla Aydın çevresinde (B.ve K.Menderes ovalarında) tarımı yapılmaktadır. TÜTÜN Bölgenin batısında Manisa, İzmir, Aydın, Muğla, Denizli çevrelerinde tarımı gelişmiştir. PATATES İzmir-Ödemiş ve Afyon çevresinde yoğun olarak tarımı yapılır. TURUNÇGİLLER Bölgenin batısında İzmir’e kadar olan güney kıyılarında tarımı yapılır. Ayrıca iç kesimlere kadar (150-200 km) da sokulabilmektedir. Sebebi; dağların denize dik olmasıdır. SEBZELER Bölgenin batısında kışların ılık geçmesi ve güneşli gün sayısının fazla olmasından dolayı seracılık faaliyetleri ile sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir.. BUĞDAY & ARPA Bölgenin her yerinde buğday yetiştirilebilmektedir. Ancak daha çok İç Batı Anadolu Bölümünde tarımı gelişmiştir. Ş.PANCARI Afyon , Uşak, Kütahya çevresinde tarımı gelişmiştir. HAŞHAŞ Afyon başta olmak üzere  Uşak, Kütahya, Denizli çevresinde tarımı yapılmaktadır.  HAYVANCILIK Özellikle İç Batı Anadolu’da küçükbaş hayvancılık gelişmiştir. Menteşe yöresinde arıcılık, Kıyılarda balıkçılık ( Bodrum-Marmaris kıyılarında sünger avcılığı da yapılır), Büyük kentler çevresinde (İzmir-Manisa-Denizli) kümes hayvancılığı Şeker fabrikaları ile büyük kentler çevresinde büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır.

Yer altı Kaynakları

LİNYİT Türkiye’de linyitin en fazla  çıkarıldığı ve en kaliteli linyitlerin bulunduğu bölgemizdir. Linyit yatakları fazla olduğu için termik santraller de fazladır. Bölgede Linyit; Manisa(Soma), Aydın, Muğla (Yatağan ), Kütahya (Tavşanlı,Tunçbilek, Seyit Ömer, Değirmisaz) ve Denizli çevresinde çıkarılmaktadır. Demir: Edremit (Kaz dağı) çevresinde çıkarılır. Bor Mineralleri:Kütahya-Emet                 Tuz: İzmir-Çamaltı Tuzlası Mermer: Afyon, Uşak, Denizli, Kütahya, Manisa çevresi  Zımparataşı: İzmir ,Aydın, Muğla çevresi   Altın: İzmir (Bergama), Uşak (Ulubey-Eşme) Jeotermel Enerji: Bölgede fay hatları geniş alan kapladığından jeotermal kaynaklar bakımından zengindir.

Sanayi

Marmara Bölgesinden sonra sanayinin en fazla geliştiği bölgemizdir. Bunun sebebi, bölgede ulaşım, sermaye, hammadde ve işgücü gibi imkanların fazla olmasıdır. Sanayi daha çok kıyı şeridinde ve ovalar çevresinde gelişmiştir. Tekstil, petro-kimya, makine ve gıda sanayisi bölgede gelişen başlıca sanayi dallarıdır. Başlıca Sanayi Kolları Dokuma:Denizli, Aydın (Nazilli) İzmir, Uşak Petro-kimya:İzmir-Aliağa Şeker:Afyon,  Kütahya, Uşak Çini-porselen: Kütahya Gübre:Kütahya ,İzmir Elektronik ve Elektrikli ev aletleri: Manisa, İzmir Sigara:İzmir, Manisa Demir-çelik:İzmir Mobilya:İzmir (Karabağlar) Deri:İzmir, Manisa, Denizli, Uşak Halı-Kilim:Manisa (Kula,Demirci, Gördes), Uşak -Eşme,  Muğla-Milas, Denizli-Tavas Cam:Denizli, Kütahya Otomotiv:İzmir Seramik:Kütahya , Manisa (Turgutlu-Akhisar) , Uşak Battaniye:Uşak Termik Santral:Muğla (Yatağan-Gökova), Manisa-Soma, Kütahya( Tunçbilek-Seyitömer)

Turizm

Ege Bölgesi’nin sahip olduğu tarihi ve doğal güzellikler turizmin gelişmesine neden olmuştur.

Türkiyede Farklı Bölgeler

Panama Kanalı

Türkiyede Milli Parklar

MARMARA BÖLGİSİ

Yer şekilleri

·         Yüzey şekilleri sadedir. ·         Ergene Havzası, Bursa, Balıkesir ve Karacabey ovaları düzlükleri oluşturur. ·         Yıldız Dağları ve Samanlı Dağları önemli yükseltilerdir. ·         Meriç, Ergene, Sakarya ve Susurluk önemli akarsularıdır. ·         Uludağ Bölgenin en yüksek noktası ve kış turizmi açısından ülkemizin en önemli merkezidir. ·         Yer şeklerinin sade olması tarım alanlarının geniş yer kaplamasına neden olmuştur. ·         Yükseltinin az olması ulaşım ve yerleşmeyi olumlu etkilemiştir. ·         Akarsular baraj kurmaya ve elektrik enerjisi üretmeye elverişli değildir.

·         İstanbul ve Çanakkale Boğazları önemli geçitleri oluşturur.

İkli ve Bitki Örtüsü

Marmara Bölgesi’nde Akdeniz, Karasal ve Karadeniz iklimlerinin geçiş özellikleri görülür. Bölgeye ortalama 600 - 700 mm   yağış düşmektedir. Bölge genelinde en fazla yağış cephelerin etkisiyle kışın düşmektedir. Güney Marmara’nın dağlık iç kesimleri ile Ergene havzası’nda karasal iklim görülür. Bu sebeple buralarda kışlar soğuk ve kar yağışlı geçmektedir. Bitki örtüsü ormanların tahrip edilmesiyle oluşan antropojen bozkırdır. Marmara ve Ege Denizi çevresindeki yerlerde 300-400 m yüksekliğe kadar olan alanlarda Akdeniz geçiş iklimi etkilidir. Akdeniz ikliminin görüldüğü bu yerlerde maki toplulukları bulunur. Güney Marmara’nın yüksek kesimlerinde ise iğne yapraklı ormanlar yer alır. Karadeniz kıyı şeridinde Karadeniz iklimi görülür. Buralarda yağış miktarı fazladır. Bu sebeple buralarda ormanlar geniş alan kaplar. Orman varlığı bakımından bölge dördüncü sırada yer almaktadır.

Nüfus ve Yerleşme

Nüfus miktarı ve nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgemizdir. Kentleşme oranının en fazla olduğu bölgemizdir. Sanayi sektöründe çalışan nüfusun en fazla olduğu bölgemizdir. Diğer bölgelerden en fazla göç alan bölgemizdir. Nüfusun hızla artmasının en önemli nedeni göçlerdir. Bölgede nüfus düzenli dağılmamıştır. Nüfus yoğunluğu en fazla olan bölüm Çatalca-Kocaeli bölümüdür. Yıldız Dağları Bölümü ile Biga ve Gelibolu yarımadaları seyrek nüfuslanmıştır.  Nüfusun seyrek olmasında; yer şekillerinin engebeli olması, ulaşım ve sanayinin gelişmemiş olması etkili olmuştur.

Tarım ve Hayvancılık

Marmara Bölgesi, bölge yüzölçümüne göre ekili - dikili alanları oranının en fazla olduğu bölgemidir. Bölgede yapılan tarımda modern yöntemler yaygın olarak kullanılır. Tarımda verim yüksektir. Ancak bölge nüfusu fazla olduğundan üretim tüketimi karşılamaz. Bölgede  aynı anda,  üç değişik iklim tipinin görülmesi, tarım ürün çeşidini artırmıştır. Bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleri; Ayçiçeği Türkiye'de en yoğun olarak bu bölgede yetiştirilir. Özellikle Trakya'nın iç kısımlarında Ergene  Havzası 'nda yetiştirilmektedir Pirinç Ülkemiz pirincinin yarıdan fazlası bu bölgeden elde edilir. Özellikle Ergene ve Meriç ırmağı çevresinde yetiştirilmektedir. Zeytin  Bölgenin özellikle Akdeniz iklimi etkisi altındaki güney   kıyılarında yetiştirilir. Gemlik zeytinleri ülkemizin en kaliteli sofralık zeytinlerini oluşturur. Buğday  Buğday, bölgenin hemen hemen her tarafında yetiştirilir. Çeşitli endüstri bitkileri ile (özellikle şekerpancarı) nöbetleşe ekilir. Mısır Mısır, sulama imkanı olan yerler ile Karadeniz ikliminin görüldüğü bölgenin kuzey kıyılarında tarımı yapılmaktadır. Şeker pancarı Şeker fabrikalarının bulunduğu Alpullu, Adapazarı ve Susurluk çevresinde sulanabilen alanlarda üretilir. Tütün  Bölgenin çeşitli yörelerinde üretimi yapılmakla beraber, kaliteli tütünler Adapazarı ovasında yetiştirilir.  Bölgede ayrıca fındık, keten, sebze ve meyve tarımı yapılmaktadır. Marmara  ahır  ve kümes hayvancılığının en fazla geliştiği bölgemizdir. Bu durum bölgede tüketici nüfusun fazlalığı ve pazarlama sorununun çözülmüş olması ile ilgilidir. Bölgede  Yıldız Dağları Bölümü ile Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale çevresinde mera hayvancılığı şeklinde büyük ve küçükbaş hayvancılık yapılır.   Bölgede ayrıca Güney Marmara Bölümünde ipekböcekçiliği, boğazlarda balıkçılık yoğun olarak yapılmaktadır. Balıklar mevsime göre sıcak denizlerden soğuk denizlere, soğuk denizlerden sıcak denizlere göçerler. Bu göçlerin yapıldığı boğazlar balıkçılığa elverişli alanları oluşturur

Yer altı Kaynakları

Bor mineralleri:Marmara bölgesi bor minerallerinin en fazla çıkarıldığı bölgemizdir. Çıkarıldığı yerler; Balıkesir (Bigadiç, Susurluk) ve  Bursa(M.Kemalpaşa)’dır.  Mermer: Balıkesir -Marmara  Adası  Bursa ve Bilecik'te kaliteli mermer yatakları vardır.   Linyit: Çanakkale-Çan ve Bursa-Orhaneli’nde çıkarılır. Doğalgaz:Kırklareli - Hamitabat ve Tekirdağ-Hayrabolu’da çıkarılır.

Sanayii

Ekonomik yönden en gelişmiş bölgemizdir. Sanayi kesiminde  çalışan işçilerin yarıya yakını bu bölgemizdedir. Sanayi ürünlerinin üçte birinden fazlası bu bölgeden elde edilir. Bölgede Sanayinin Gelişmesinde;   •  Hammadde  temininin kolay olması, •  Hinterlandının geniş olması, •  Ulaşım   kolaylığı (en fazla etkili olmuştur), •  İşgücünün fazla olması, •  Pazarlama  kolaylıkları, •  Tüketici nüfusun fazla olması, etkili olan faktörlerdir. Pamuklu , Yünlü ve İpekli Dokuma: Bursa ve İstanbul Hazır Giyim  ve Trikotaj: Bursa ve İstanbul Halı – Kilim Dokumacılığı: İzmit- Hereke Deri Giyim ve Ayakkabı: İstanbul Otomotiv: Bursa, Sakarya, Kocaeli, İstanbul Gemi yapımı: İstanbul ve Kocaeli Demir yolu araçları (Vagon): Sakarya Elektrikli ev aletleri: İstanbul, Bursa Savunma sanayii: Sakarya’da tank ve palet fabrikası vardır. Petro-Kimya sanayii: İzmit (İpraş) Otomobil lastiği: Kocaeli ve Sakarya Kimyasal gübre: Balıkesir- Bandırma, Kocaeli-Yarımca, Bursa-Gemlik Seramik ve Porselen:İstanbul, Çanakkale, Bilecik (Söğüt ve Bozüyük), Kocaeli-Yarımca Cam Sanayii: Kırklareli, Kocaeli-Gebze İlaç Sanayii: İstanbul ve Sakarya Boya Sanayii: İstanbul ve Kocaeli Kağıt: Kocaeli ve Balıkesir Mobilya: İstanbul ve Bursa-İnegöl Konserve Sanayii: İstanbul, Bursa, Balıkesir, Çanakkale Şeker Sanayii: Kırklareli –Alpullu, Balıkesir- Susurluk, Sakarya Bitkisel Yağ Sanayii: Bursa, Balıkesir, Edirne ,Tekirdağ

Turizm

Doğal güzellikleri ve tarihsel değerleri ile İstanbul, Bursa, Çanakkale, Marmara kıyıları önemli turistik merkezlerdir. Özellikle Güney Marmara kıyılarında yaz turizmi gelişmiştir. Uludağ, yalnızca bölgenin değil, ülkemizin de en önemli kış turizmi alanıdır. Marmara Bölgesi,turizmden en çok gelir elde eden bölgedir (%48).

Türkiye'de Farklı Bölgeler

Karadeniz Bölgesi

Uludağ Milli Parkı

Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı

Gala Gölü Milli Parkı

Bermuda Şeytan Üçgeni

Farklı Coğrafya